www.sikoss.info

Samenwerkend Internationaal Kennis centrum Openbaar vervoer Stad & Streek.

 

Camera`s en voertuigvolgsystemen.

 

Omdat er nog al wat vragen zijn over het gebruik van de elektronische hulpmiddelen in de diverse voertuigen en gebouwen en werkgevers en opdrachtgevers steeds kritischer worden op de uitvoering van de dienstregeling is hier een uitleg van de belangrijkste twee systemen. Wat mag wel en wat niet.
Ook worden medewerkers steeds vaker aangesproken over feiten die geconstateerd zijn met deze hulpmiddelen. Dus, wat is een klacht en waar moet deze aan voldoen.

2004 rij in garage front2

Onze voertuigen en gebouwen hangen er vol mee en we vragen ons allemaal wel eens af of er niet over onze schouders meegekeken wordt. Er zijn regels opgesteld waaraan deze systemen moeten voldoen en wat ze er mee mogen. De definitie is simpel: de diverse systemen zijn waar ze voor bedoeld zijn, dus een bewakingscamera is er om te bewaken, enz. Ander gebruik van de systemen dan daar waar het voor bedoeld is, is verboden en soms ook strafbaar. E.e.a. is geregeld in de “wet bescherming persoonsgegevens” (Wbp)


Iedereen twijfelt wel eens aan een gedane constatering

We hebben het allemaal wel eens gehoord of meegemaakt. Je moet bij je leidinggevende komen, die vertelt je dat je te vroeg bent doorgereden, van je route afgeweken, enz. Heeft hij geen klacht binnen gekregen dan is de kans groot dat hij dit heeft gezien in het voertuigvolgsysteem. Het lijkt er op dat hij je heeft zitten controleren, je kunt het echter niet hard maken. Dit systeem is er niet voor bedoeld om de chauffeur te controleren, dit systeem is er om gegevens te verzamelen om zodoende een dienstregeling op te kunnen stellen met fatsoenlijke rijtijden. Ook een opdrachtgever kan vaak meekijken om te zien of gereden wordt wat er afgesproken is.

In elk bedrijf is bepaald i.o.m. de OR wie wel en wie niet in deze systemen mag kijken en wat er wel en niet mee mag. Meestal is de leidinggevende degene die in het systeem mag kijken maar ook bv een vervoerskundige. Hoever ze in een systeem kunnen kijken hangt af van wat afgesproken is. Echter zonder duidelijke reden mag niemand zo maar kijken of je bv op tijd rijdt. Gebruik maken van het systeem zonder dat er persoonsgegevens aan gekoppeld worden mag wel, maar ook dan alleen door geautoriseerde medewerkers. Er kunnen dan echter geen consequenties aan verbonden worden als er onrechtmatigheden geconstateerd worden, je hoeft dan ook niet langs te komen om je te verantwoorden. Hoe er om gegaan dient te worden met de diverse volgsystemen en camera`s is gezamenlijk tussen de OR en directie in diverse protocollen opgesteld. Dit alles wordt afgestemd in samenhang met de “wet bescherming persoonsgegevens” (Wbp)

Toch is het voor een leidinggevende aantrekkelijk (sommige zijn nou eenmaal nieuwsgierig) om te kijken in deze systemen om zo te zien of het werk wel goed uitgevoerd wordt. Kijkt een leidinggevende en koppelt de persoonsgegevens er aan vast dan handelt hij in strijd met de wet (Wbp) en waarschijnlijk ook met de protocollen die afgesproken zijn met de OR. Hij gebruikt op dat moment de systemen niet waar ze voor gebruikt mogen worden, namelijk het volgen van personen.


2004 politiemotork11002

 

Wanneer mag hij dit toezicht dan wel gebruiken? (zonder klacht)

  1. Bij twijfel over een bepaalde rit of ritten.
  2. Bij twijfel of een voertuig gereden heeft.
  3. Bij twijfel over voortgang van de dienstregeling.
  4. Gegevens ophalen voor de (nieuwe) dienstregeling.
  5. Kijken waar een bus zich bevindt die bv uitgeruild moet worden.

Ziet hij dan onrechtmatigheden dan kan hij verder niets, tenzij er een klacht is, dan mag hij de persoonsgegevens koppelen aan het voertuig of rit(ten) en je eventueel uitnodigen om je te verantwoorden.

Camera`s

Zelfs een camera mag niet zo maar aangezet worden om mee te kijken, hierover zijn afspraken gemaakt. Ook dit gebruik valt onder de wet (Wbp) Ze mogen alleen gebruikt worden in geval van een misdrijf of bij aanrijdingen.

Waar kan een klacht vandaan komen?Een klacht kan afkomstig zijn van Verkeersleiding. Zij zien de hele dag wat er gebeurd

op de weg en kunnen grote afwijkingen melden.

  1. Passagiers. Zij kunnen een klacht insturen als de bus bv te vroeg of te laat was.
  2. Opdrachtgevers. Zij kunnen klachten indienen als de dienstregeling niet goed wordt uitgevoerd.

De politie kan ook gegevens opvragen. Dit gebeurt meestal alleen bij een misdrijf, ernstig ongeval of verkeersovertreding.

Waar moet een klacht aan voldoen?

  1. Een klacht mag niet anoniem zijn.
  2. Jij als persoon hebt recht hebt op inzage in de klacht.
  3. De klacht moet volledig zijn en op papier, dus met naam en toenaam, datum, tijdstip, busnummer, plaats voorval, enz. en voorzien van de complete klacht. (dit voor als je eventueel wilt reageren of je wilt verweren op een klacht)
  4. De naam van de leidinggevende die de klacht behandeld staat op de klacht.

Voldoet een klacht niet aan de bovenstaande eisen of je krijgt hem niet te zien, dan mag dat opgevat worden als dat er geen klacht is, de klacht is immers niet compleet of inzichtelijk en je kunt je dus niet optimaal verweren.

Een klacht mag alleen gebruikt worden in de zaak waar hij voor bedoeld is, mag verder niet verspreid worden of gebruikt worden voor andere doeleinden.

Wie mag de systemen gebruiken en waar zijn ze voor

  1. Camera`s zijn waar ze voor bedoeld zijn, bewaken van gebouwen, terreinen, voertuigen, enz. Beelden van deze camera`s mogen tijdelijk worden opgeslagen en bewaard. (bij bv een misdrijf of aanrijding mogen beelden wel worden bewaard voor een eventuele afhandeling van de schuldvraag of opsporing van verdachten)
  2. Voertuigvolgsystemen zijn er alleen om voertuigen te controleren op afwijkingen in rijtijden, routes e.d. en om gegevens te verzamelen om een dienstregeling op te kunnen zetten of te evalueren.
  3. Alleen geautoriseerde medewerkers hebben inzage en mogen deze systemen gebruiken.

2004 politiemotork1100

 

Voor al deze systemen geld dat het geen personenvolgsystemen zijn en daar dus ook niet voor gebruikt mogen worden. In sommige gevallen van misbruik kan er inbreuk ontstaan in de privacy. Dit is in strijd met de wet (Wbp) In sommige gevallen is misbruik zelfs strafbaar.

Er zijn echter gevallen mogelijk (bv diefstal, agressie, vandalisme, enz.) waarin een werkgever van alles heeft geprobeerd om dit op te lossen maar er geen vat op krijgt. In zulk soort gevallen mag een werkgever de OR verzoeken om de diverse systemen (bv camera`s) in te zetten en personen te volgen. Dit hoef jij als werknemer dan niet te weten.

Ook mag een werkgever na binnenkomst van een klacht, als hij onregelmatigheden ziet en na overleg met de betrokken medewerker besluiten om hem gedurende enkele weken te volgen. Er moeten dan wel zwaarwegende redenen zijn om dit toe te passen. De medewerker moet van te voren geïnformeerd worden welke weken hij gevolgd wordt.


Wat te doen als een klacht niet klopt of je vertrouwd de herkomst niet?

Als je op gesprek moet komen bij een leidinggevende en jij moet een klacht moet weerleggen, kijk dan eerst goed of de klacht echt op jou betrekking heeft. De ov-bedrijven hebben namelijk de administratie lang niet altijd op orde en grote kans dat de klacht niet voor jou bedoeld is.

Als blijkt dat de klacht niet op een rechtmatige manier is verkregen dan kun je een klacht indienen bij de OR die de zaak dan zal moeten onderzoeken. Eventueel kun je een klacht ook bij het “College bescherming persoonsgegevens” (CBP) neerleggen als je vermoedt dat de camera`s en volgsystemen verkeerd gebruikt worden. Verkeerd gebruik is een strafbaar feit wat gemeld moet worden.

Moet je dus op gesprek komen dan is het dus erg handig als je met zijn tweeën bent of het gesprek opneemt, daarom is een getuige van een gesprek zo belangrijk.

 

Opdrachtgevers en werkgevers worden steeds kritischer

De dienstuitvoering wordt steeds kritischer gevolgd en afwijkingen worden steeds vaker beboet. Er wordt soms al beboet als er enkele seconden van de dienstregeling is afgeweken. De verleiding is dan ook groot voor een werkgever om medewerkers aan te spreken op hun gedragingen tijdens de dienstuitvoering terwijl deze medewerkers er soms niets aan kunnen doen. Werkgevers moeten daarom eerst kritisch naar zichzelf kijken en bezien of de opstaptijd, rijtijd, overstaptijd, enz. nog wel genoeg is om de dienstregeling fatsoenlijk uit te kunnen voeren.

Laat je geen klacht in de schoenen schuiven die niet voor jou bedoeld of jouw schuld is. Weerleg een klacht die het gevolg is van te krappen tijden in de dienst en wijs je werkgever op zijn sociale verantwoordelijkheden in deze. Ook hij is gebaat bij fatsoenlijke rijtijden.

Redacteur uit den vreemde